Bằng chứng nói gì về giảm hút thuốc kèm NRT
Bản tóm tắt tốt nhất là tổng quan Cochrane năm 2019 về các can thiệp giảm hút thuốc (51 thử nghiệm, hơn 22.000 người). Giảm trước khi bỏ có hiệu quả gần bằng bỏ đột ngột khi cả hai đều có hỗ trợ. So sánh đáng chú ý ở đây là giảm kèm thuốc với chỉ giảm một mình: người giảm dần có hỗ trợ bằng thuốc dễ bỏ hẳn hơn, và lợi ích rõ nhất đến từ NRT tác dụng nhanh như kẹo cao su, viên ngậm hoặc xịt miệng. Bằng chứng về miếng dán dùng riêng trong giai đoạn giảm yếu hơn và kém chắc chắn hơn.
Một tổng quan Cochrane khác năm 2023 xem xét cách dùng NRT. Bắt đầu dùng trước ngày bỏ, khi vẫn còn hút, cho tỷ lệ bỏ thuốc lâu dài cao hơn bắt đầu vào đúng ngày bỏ, và miếng dán kết hợp một sản phẩm tác dụng nhanh tốt hơn dùng riêng từng loại. NRT không chỉ dành cho sau điếu cuối cùng. Nó hỗ trợ cả quá trình cai thuốc lá từ từ, và câu hỏi giảm hút thuốc có tốt không được trả lời “có” rõ ràng hơn khi có liệu pháp thay thế nicotine đi kèm.
“Giảm để bỏ” là cách được chấp nhận, không phải kẽ hở
Nếu bạn từng được bảo phải dừng hẳn rồi mới được đụng đến miếng dán, thì lời khuyên đó đã lỗi thời ở Anh. Hướng dẫn về thuốc lá của NICE (NG209) yêu cầu nhân viên y tế trấn an người hút rằng các sản phẩm nicotine được cấp phép là cách an toàn, hiệu quả để giảm hút hoặc giảm dần trước khi dừng hẳn, giúp tránh hút bù, và giảm dần cùng chúng tốt hơn tiếp tục hút như cũ. Hướng dẫn cũng khuyên người đang giảm hãy đặt ngày bỏ, thường trong vòng sáu tuần kể từ khi bắt đầu được hỗ trợ, kèm lịch giảm bao nhiêu và khi nào. NHS khuyến nghị kết hợp miếng dán với một sản phẩm tác dụng nhanh và dùng NRT khoảng 12 tuần hoặc lâu hơn nếu cần.
Dừng hẳn một lần vẫn là khuyến nghị hàng đầu. NICE nói rõ như vậy, và chúng tôi cũng thế. Giảm dần kèm NRT dành cho người không muốn hoặc chưa sẵn sàng bỏ đột ngột: một lựa chọn chính đáng, và tốt hơn nhiều so với thêm một năm nữa hút một bao mỗi ngày.
Cách kết hợp miếng dán với sản phẩm tác dụng nhanh
Miếng dán là nền. Nó giải phóng nicotine chậm qua da suốt ngày (hoặc 16 giờ nếu bạn không muốn dùng qua đêm), giữ triệu chứng cai nền ở mức thấp. Sản phẩm tác dụng nhanh là phần đỉnh: kẹo cao su, viên ngậm, xịt miệng hay ống hít nicotine đưa một lượng nhỏ vào cơ thể trong vài phút, bù cho đúng điếu thuốc bạn quyết định không châm.
- Dán miếng dán mỗi ngày từ khi bắt đầu kế hoạch giảm; tổng quan Cochrane 2023 cho thấy bắt đầu trước ngày bỏ giúp tăng tỷ lệ bỏ thuốc.
- Dùng sản phẩm tác dụng nhanh đúng lúc bạn định châm một điếu mà bạn đã quyết định bỏ; nó thay thế các điếu bạn cắt, một đổi một.
- Hút những điếu còn lại trong kế hoạch như cách bạn vẫn hút. Đừng hít sâu hơn hay lâu hơn để bù; NRT có đó để bạn không cần làm vậy.
- Khi điếu cuối cùng đã hết, hãy dùng tiếp cả hai sản phẩm thêm vài tuần, rồi giảm sản phẩm tác dụng nhanh trước và giảm liều miếng dán sau cùng.
Liều dùng nói đơn giản: tờ hướng dẫn hỏi bạn điều gì
NRT bán không cần đơn, và mức liều bạn chọn dựa vào hai câu hỏi trên nhãn: bạn hút bao nhiêu điếu mỗi ngày, và điếu đầu tiên sau khi thức dậy là bao lâu. Ở các thương hiệu, nguyên tắc chung là người hút nhiều (khoảng hơn 10 điếu mỗi ngày, hoặc hút điếu đầu trong vòng 30 phút sau khi thức dậy) bắt đầu với miếng dán liều cao hơn và kẹo cao su hoặc viên ngậm 4 mg, còn người hút nhẹ hơn bắt đầu thấp hơn. Tổng quan Cochrane 2023 ủng hộ nhãn này: kẹo cao su 4 mg hiệu quả hơn 2 mg, và miếng dán liều thấp có vẻ kém hiệu quả hơn liều cao.
Có hai điểm thực tế. Con số quyết định liều của bạn nên là số điếu thật, không phải số bạn ước chừng; đa số người đếm thiếu, và miếng dán liều quá thấp sẽ để bạn vẫn thèm. Và nhãn mới là căn cứ về lượng dùng, thời điểm và mức tối đa mỗi ngày cho sản phẩm bạn đang cầm. Nếu số điếu của bạn nằm giữa hai mức liều, hoặc liều chưa đủ giữ bạn, dược sĩ có thể điều chỉnh chỉ trong hai phút trò chuyện.
Tác dụng phụ và cách xử lý
Trong các thử nghiệm giảm hút thuốc, tác dụng phụ được báo cáo đều nhẹ và đặc trưng của NRT: da đỏ hoặc ngứa dưới miếng dán, giấc mơ sống động với miếng dán 24 giờ, và nấc, rát họng hoặc đau bụng do kẹo cao su, viên ngậm, thường nghĩa là bạn nhai hoặc ngậm quá nhanh.
- Kích ứng da do miếng dán: đổi vị trí dán mỗi ngày và không dán lại cùng một chỗ trong vòng một tuần. Phát ban kéo dài là lý do để hỏi dược sĩ về việc đổi sản phẩm.
- Khó ngủ: bóc miếng dán 24 giờ trước khi đi ngủ, hoặc chuyển sang miếng dán 16 giờ.
- Tác dụng phụ của kẹo cao su hoặc viên ngậm: nhai đến khi thấy vị rồi đặt vào má. Viên ngậm thì ngậm từ từ, không cắn nát.
- Buồn nôn, chóng mặt, đau đầu hoặc tim đập nhanh: có thể là nicotine quá nhiều so với số điếu bạn còn hút. Bóc miếng dán, ngừng sản phẩm tác dụng nhanh và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi tiếp tục.
Ai nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước
NRT an toàn với đa số người lớn và luôn an toàn hơn những điếu thuốc nó thay thế. Dù vậy, một số tình huống vẫn cần chuyên gia cùng bạn chọn sản phẩm và liều dùng:
- Mang thai hoặc cho con bú. Lời khuyên khác nhau theo từng nước: NHS nói NRT được cấp phép có thể dùng khi mang thai với hướng dẫn của chuyên gia; Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ không khuyến nghị. Hãy hỏi bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ trước khi bắt đầu.
- Vừa bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, hoặc đau thắt ngực không ổn định hay rối loạn nhịp tim. NRT thường vẫn là một lựa chọn, nhưng nhân viên y tế nên chọn sản phẩm và thời điểm.
- Dưới 18 tuổi. Giới hạn tuổi và nhu cầu tư vấn chuyên môn khác nhau theo từng nước và sản phẩm. Hãy hỏi dược sĩ.
- Đang dùng thuốc khác. Giảm hút thuốc làm thay đổi cách cơ thể xử lý một số loại thuốc, bất kể có dùng NRT hay không. Hãy báo cho người kê đơn thuốc thường xuyên của bạn rằng bạn đang giảm.
- Tiểu đường, bệnh thận hoặc gan, hay bệnh da nghiêm trọng. Hãy nói khi mua và để dược sĩ hướng dẫn.
NRT khớp với kế hoạch giảm dần thế nào
Giảm điếu thuốc trong khi NRT giữ nền nicotine, rồi giảm dần NRT. Ghi lại từng điếu trong khoảng một tuần và bắt đầu miếng dán ở liều tương ứng với số điếu thật của bạn. Hạ mục tiêu mỗi ngày một hoặc hai điếu, dùng sản phẩm tác dụng nhanh cho những điếu bạn cắt, và giữ mỗi mức đến khi nó thành bình thường. Vì miếng dán giữ nicotine của bạn ổn định, mỗi bước chủ yếu là chuyện thói quen hơn là triệu chứng cai, và những cơn thèm bạn gặp là loại ngắn, do tín hiệu quen thuộc, hoàn toàn vượt qua được.
Hãy đặt ngày bỏ cho những điếu cuối cùng ngay khi bạn còn đang giảm, như NICE gợi ý, thay vì chờ đến lúc cảm thấy sẵn sàng. Khi đã hết hút, hãy dùng tiếp NRT thêm vài tuần trước khi hạ liều. Từ miếng dán đầu tiên đến khi hết hẳn nicotine thường là một dự án kéo dài 10 đến 16 tuần: trên giấy thì chậm hơn bỏ đột ngột, nhưng nhanh hơn rất nhiều so với lần bỏ thuốc không bao giờ xảy ra.